Koliek bij paarden – oorzaak, vroege signalen en natuurgeneeskundige aanpak

Wat is koliek?

Koliek is een verzamelnaam voor buikpijn bij paarden. Het is een signaal dat er mogelijk iets misgaat in het spijsverteringsstelsel. Omdat paarden een gevoelig en complex darmstelsel hebben, kan zelfs een kleine verstoring leiden tot ongemak, krampen of andere complicaties.

Wat gebeurt er in het lichaam?

Het paard heeft een lang en complex darmkanaal waarin voedsel langzaam wordt verteerd en gefermenteerd. Bij koliek raakt de normale darmbeweging (peristaltiek) verstoord. Dit kan leiden tot:

• Gasophoping → pijn door uitzetting van de darmen
• Krampen → spastische samentrekkingen van de darmwand
• Verstopping → voedsel dat vast komt te zitten
• Draaiing of verplaatsing van darmdelen → levensbedreigend, direct dierenartsadvies nodig

De pijn kan variëren van mild tot ernstig, waarbij snel ingrijpen door een dierenarts essentieel is

Oorzaken van koliek

Koliek ontstaat meestal door een combinatie van voeding, stress en disbalans in de darmen:

1. Slechte voeding

• Te weinig ruwvoer of lange periodes zonder voer
• Te veel krachtvoer of suiker- en zetmeelrijk voer
• Schimmelig of bedorven voer, soms onzichtbaar bij verpakt hooi
• Plotselinge voerveranderingen

2. Stress
   Stress beïnvloedt direct de darmwerking en kan het microbioom verstoren. Mogelijke oorzaken:

• Intensieve of niet passende training
• Veranderingen in de kudde of sociaal contact met soortgenoten
• Gebrek aan beweging
• Emoties van de eigenaar of verzorger: paarden zijn zeer gevoelig voor spanning, onrust of emotionele stress bij mensen

3. Disbalans in de darmen

• Verstoord microbioom door verkeerd voer, medicijnen of wormbesmetting
• Te weinig kauwen en speekselproductie
• Slechte opname van voedingsstoffen en onstabiele pH
• Soms blijven disbalansen lang bestaan, ondanks goed basismanagement

Vroegtijdige signalen van disbalans en stress

Koliek komt vaak niet uit het niets. Het lichaam van een paard kan al lange tijd subtiele signalen geven dat er iets mis is. Let op:

• Gedragsveranderingen: onrust, teruggetrokken, prikkelbaar of schrikkerig
• Spanning in het lichaam: stijve spieren, gespannen rug, harde buik of vaak schrapen met de voeten.
• Veranderingen in de mest: diarree, losse mest, waterige mest, onregelmatige mestpatronen
• Vermoeidheid of lusteloosheid: minder actieve houding, snel uitgeput tijdens werk of training
• Winderigheid of opgeblazen gevoel: veel koliek-gerelateerd gas kan al vroeg merkbaar zijn.
• Huid- en vachtproblemen: jeuk, zomereczeem, huidirritaties, doffe vacht
• Hoefproblemen: gevoelige of pijnlijke hoeven, hoefbevangenheid
• Eetlustveranderingen: minder eten of drinken, kieskeurig zijn, of voer langzamer of sneller opeten

Deze signalen kunnen wijzen op een verstoord darmmicrobioom, stress of onderliggende gezondheidsproblemen. Door deze vroegtijdig te herkennen, kan je tijdig ingrijpen en deskundig advies inwinnen

Hoe kan natuurgeneeskunde ondersteunen?

Een gezonde darm is belangrijk voor het welzijn van een paard. In een natuurgeneeskundig traject wordt niet de ziekte zelf behandeld, maar gekeken naar mogelijke ondersteuning van het welzijn en de balans van het paard. Mogelijke interventies zijn:

• Voeding en darmgezondheid: natuurgeneeskundige ondersteuning kan helpen het microbioom te bevorderen en de spijsvertering te ondersteunen met natuurlijke middelen, kruiden of celzouten.
• Stressreductie: fysieke stress (training, kuddeverhoudingen) én emotionele stress (van de eigenaar of omgeving) worden ondersteund. Energetische therapieën zoals Reiki of andere ondersteunende behandelingen kunnen hierbij helpen
• Preventieve begeleiding: leren signalen van ongemak vroegtijdig herkennen en de gezondheid van de darmen op de lange termijn versterken

 

Voorkomen is beter dan genezen
Koliek komt vaak onverwacht en kan levensbedreigend zijn. Door kleine signalen tijdig te herkennen en het paard actief, preventief te ondersteunen, kan de kans op klachten worden verkleind.

Natuurgeneeskundige begeleiding kan helpen bij het ondersteunen van een gezonde spijsvertering, het verminderen van stress en het bevorderen van algemeen welzijn.

Natuurgeneeskundige begeleiding vervangt nooit diergeneeskundige zorg: raadpleeg altijd een dierenarts bij klachten of vermoedens van koliek.

 

Wil je weten hoe je jouw paard het beste kunt ondersteunen? Neem contact op voor een consult en ontdek hoe een natuurgeneeskundige aanpak kan bijdragen aan het welzijn en de balans van je paard.